home \ muziektheorie I \ pagina 2
De majeur toonladder
In de toonladder die we zojuist speelden - de majeurtoonladder - is de afstand tussen de verschillende noten een hele toon of een halve toon. Als dit nieuw voor je is, lijkt het misschien wat vreemd. Er zijn meer dingen in de muziektheorie die op het eerste gezicht niet altijd logisch lijken. Maak je geen zorgen, naarmate je meer leert, zul je de logica erachter steeds beter begrijpen. De kleinst mogelijke afstand tussen twee noten is een halve toon. De verdeling in de reeks c d e f g a b c is als volgt (H = halve toon - "Half" in het Engels, W = hele toon - "Whole" in het Engels) :
Dat is dus:"heel heel half, heel heel heel half"
Er zit een hele toon tussen C en D.
Er zit een hele toon tussen D and E.
Er zit een halve toon tussen E and F.
Er zit een hele toon tussen F and G.
Er zit een hele toon tussen G and A.
Er zit een hele toon tussen A and B.
Er zit een halve toon tussen B and C.
Je kunt ook zeggen dat er twee halve tonen zit tussen tussen C en D. Twee tussen D en E, één tussen E en F, etc.
Op de gitaar zie je duidelijk dat er slechts een halve toon zit tussen E en F en tussen B en C: één fret is een halve toon op de gitaar. Twee frets is een hele toon.
Als we deze majeurtoonladder van C op één snaar zouden spelen, zie je de afstanden duidelijk:
Op een piano zie je het nog beter: er zit geen zwarte toets tussen E en F en ook niet tussen B en C. De zwarte toetsen zijn de tonen die tussen de stamtonen (de witte toetsen) zitten.
Er zitten dus “extra” tonen tussen C en D, tussen D en E, tussen F en G, tussen G en A, en tussen A en B.
Dit is waar de eerder genoemde mol (b) en kruis (#) komen kijken.
De toon tussen C en D kun je zien als een C die met een halve toon is verhoogd, of als een D die een halve toon is verlaagd.
Als je een toon met een halve toon verhoogd, geef je dat aan met een kruis (#).
Bijvoorbeeld: de toon tussen C en D is de C# (uitspraak "Cis", "C sharp" in het Engels).
Als je een toon met een halve toon verlaagd, dan geef je dat aan met een mol (b).
Bijvoorbeeld: de toon tussen C en D is een Db (uitspraak: "Des", "D flat" in het Engels).
De toon tussen C en D heeft dus twee namen: Cis (C#) en Des (Db).
C# en Db klinken precies hetzelfde. In de muziektheorie wordt dan gezegd dat ze "enharmonisch" gelijk zijn.
Maar waarom twee namen voor dezefde toon? Daar komen we later op terug. Eerst gaan we kijken naar toonladders en toonsoorten.