home \  muziektheorie II \ pagina 1

Muziektheorie II - Intervallen

Dit is deel 2 van de cursus Muziektheorie. In dit tweede deel wordt er van uitgegaan dat je deel I hebt doorgenomen. Deel I ging over tonen en toonladders, dit tweede deel gaat over intervallen. Om intervallen helemaal te begrijpen, heb je enige kennis van toonladders nodig.

Waarom leren over intervallen?

Zoals met alles in de muziektheorie helpt enige kennis je om over muziek te communiceren. Als je de juiste woorden en termen kent, is het makkelijker om met andere muzikanten te communiceren. Een belangrijkere reden om meer over intervallen te leren is gehoortraining. Als je intervallen kent, kun je ze in de muziek gaan herkennen, wat je muzikale gehoor traint.
Nog een reden is dat melodieën worden gevormd met behulp van intervallen. Als je intervallen kent, kun je betere melodieën vormen.
Tot slot is waarschijnlijk de belangrijkste reden om intervallen te leren het feit dat ze je essentiële informatie leveren die nodig is om akkoorden te begrijpen.
Genoeg reden dus om je in intervallen te verdiepen, laten we beginnen!

Wat is een interval?

Een interval is de afstand tussen twee tonen.

Toen we het in deel I van deze cursus over toonladders hadden, zagen we dat toonladders opgebouwd zijn uit hele of halve tonen. Hele en halve tonen zijn intervallen: afstanden tussen tonen.
We hebben ook gekeken naar de derde toon in toonladders. We zagen dat als de afstand tussen de eerste en derde toon "groot" is, de toonladder een majeurtoonladder is. Als de afstand kleiner is, is de toonladder een mineurtoonladder. Precies! Het interval verschilt! Majeur heeft een grote terts, mineur heeft een kleine terts.

Melodisch en harmonisch

Een interval kan "melodisch" zijn. In dat geval worden de twee tonen na elkaar gespeeld, zoals in een melodie.
Een interval kan ook "harmonisch" zijn. In dat geval worden de twee tonen tegelijkertijd gespeeld.

Soorten

Er zijn net zoveel intervallen als mogelijke afstanden tussen tonen (eigenlijk nog meer, want dezelfde toonafstand kan verschillende intervalnamen hebben!). In deze cursus – en in het normale leven van een musicus – is het voldoende om de intervallen te kennen die kleiner zijn dan twee octaven.

Een belangrijk concept van intervallen is dat ze gebaseerd zijn op de tonen van een toonladder.

Een toonladder heeft zeven tonen. Als we de grondtoon aan het eind toevoegen, zijn er acht tonen. Bijvoorbeeld de toonladder van C majeur (de makkelijke):

Er zitten acht intervallen in deze toonladder:

• Van C tot C (dezelfde toon!) heet "prime"
• Van C tot D heet "secunde"
• Van C tot E heet "terts"
• Van C tot F heet "kwart"
• Van C tot G heet "kwint"
• Van C tot A heet "sext"
• Van C tot B heet "septiem"
• Van C tot de andere/hogere C heet "octaaf"

Dit lijkt vrij eenvoudig en dat is het ook! Om intervallen echt te begrijpen, heb je dezelfde "mindset" nodig als bij toonladders. Het draait allemaal om de letters:

• Als er geen afstand is tussen de letters, dan heet het interval een "prime"
• Als de tonen twee letters uit elkaar liggen (bijvoorbeeld C-D), dan is het interval een "secunde". Dus ook D-E is een "secunde". En B-C is een secunde, en G-A, enz..
• Als de afstand drie letters is (C-E), spreken we van een "terts". Als je bij 1 begint te tellen, dan: C=1, D=2, E=3, dus E is de derde. Zo is bijvoorbeeld ook D-F een terts: D=1, E=2, F=3.
  Zoals je weet ga je na de G "terug" naar de A. F-A is daarom ook een terts: F=1, G=2, A=3
• Als de afstand vier letters is (C-F), dan heb je een "kwart": C=1,D=2,E=3,F=4. Ook bijvoorbeeld: G-C is een kwart: G=1, A=2, B=3, C=4. Zie je het patroon?
• Bij een afstand van vijf letters (C-G) spreek je van een "kwint". C=1, D=2, E=3, F=4, G=5
• Bij een afstand van zes letters (C-A) heb je een "sext". C=1, D=2, E=3, F=4, G=5, A=6
• Een afstand van zeven letters (C-B) is een "septiem". C=1, D=2, E=3, F=4, G=5, A=6, B=7
• Bij een afstand van acht letters (C-C') spreek je van een "octaaf". C=1, D=2, E=3, F=4, G=5, A=6, B=7, C'=8

Het accentje op de tweede C geeft aan dat het niet dezelfde C is, maar de hogere.

Dit is echter nog niet het hele verhaal!

Laten we kijken naar twee toonladders: die van C majeur, en die van C mineur:

Van C naar E is een terts (C=1, D=2, E=3).
Van C naar Eb is ook een terts (C=1, D=2, Eb=3).
Het zijn dus allebei tertsen.
Toch is de afstand tussen de tonen verschillend.
Van C naar E is twee hele tonen.
Van C naar Eb is anderhalve toon.

De afstand tussen C en E is groter dan de afstand tussen C en Eb, welke een kleinere afstand is.
Het zijn allebei tertsen, maar de een is groot, de ander is klein.

C-E is een grote terts
C-Eb is een kleine terts

NB. In het Engels wordt gesproken van een major third (grote terts) en een minor third (kleine terts).

Behalve groot of klein kunnen intervallen ook "rein, "overmatig" of "verminderd" zijn.
In wat volgt kijken we naar elk afzonderlijk interval, en kijken we hoe ze groot, klein, rein, overmatig of verminderd kunnen zijn.

Home   Index   Volgende