home \ muziektheorie II \ pagina 5
Intervallen boven het octaaf
We hebben de intervallen binnen een octaaf bekeken. Maar daar blijft het niet bij. Er is een reeks intervallen boven het octaaf die handig is om te kennen, vooral als je geïnteresseerd bent in akkoorden (die het onderwerp zullen zijn van deel III van deze cursus). We zullen de intervallen boven het octaaf bekijken die alleen praktisch van nut zijn. Dat zijn de none (9), de decime (10), de undecime (11) en de tredecime (13).
De None
De none is een afstand van negen letters. Varianten zijn groot, klein, verminderd en overmatig. Je kunt de none zien als een octaaf + een secunde.
- Grote none: zeven hele tonen. Bijvoorbeeld C-D'( let op de apostrophe, welke betekent: een octaaf hoger), D-E', G-A'
- Kleine none: zes en een halve toon. Bijvoorbeeld C-Db', D-Eb', G-Ab', E-F'
- Verminderde none: zes tonen. Bijvoorbeeld C#-Db', D#-Eb', G#-Ab'
- Overmatige none: zeven en een halve toon. Bijvoorbeeld C-D#', G-A#'
Een grote none wordt vaak geschreven met een 9. Een kleine none als b9 (mol negen), een overmatige als #9.
Audio voorbeelden van de none
Respectievelijk een grote, kleine, verminderde en overmatige none
De Decime
De decime is een afstand van tien letters. Je kunt de decime zien als een octaaf + een terts.
Net als een terts kan een decime klein, groot, verminderd of overmatig zijn. De kleine decime is in popmuziek het belangrijkst en komt veel voor als toevoeging in akkoorden.
- Klein decime: zeven en een halve toon. Bijvoorbeeld C-Eb', D-F'
De kleine decime kan worden geschreven als b10 (mol tien). Het klinkt hetzelfde als een #9 (overmatige none). Je ziet ze beide vaak als toevoegingen bij een akkoord, Bijvoorbeeld E7#9, wat hetzelfde is als E7b10
Audio voorbeelden van de kleine decime
Respectievelijk een kleine decime en het E7b10 (=E7#9) akkoord.
De Undecime
Waarschijnlijk heb je het inmiddels door....het is de elfde letter.
Varianten zijn rein, verminderd en overmatig. We kijken hier naar de meest praktische: rein en overmatig.
- Rein undecime: acht en een halve toon. Bijvoorbeeld C-F', of D-G'
- Overmatige undecime: negen tonen. Bijvoorbeeld C-F#', of D-G#'.
De overmatige undecime kun je zien als een rein octaaf + een tritonus.
Of... het is een rein octaaf + een overmatige kwart. We zijn dus eigenlijk intervallen aan het optellen.
Om die reden worden intervallen boven het octaaf ook wel "samengestelde intervallen" genoemd.
We zagen dit al bij de eerdere intervallen:
- None = rein octaaf + secunde.
- Decime = rein octaaf + terts.
- Undecime = rein octaaf + kwart.
- En na het audiovoorbeeld kijken we naar het tredecime: een rein octaaf + een sext.
De overmatige undecime wordt vaak geschreven als #11 of +11
Audio voorbeelden van de undecime
Respectievelijk een rein en een overmatige undecime
De Tredecime
Het laatste interval in deze cursus is de tredecime. Niets nieuws: het is een afstand van dertien letters. Hij kan groot, klein, verminderd of overmatig zijn. De grote en kleine zijn de enige met praktisch nut.
- Groot tredecime: tien en een halve toon. Bijvoorbeeld C-A'
- Klein tredecime: tien tonen. Bijvoorbeeld C-Ab'
De kleine tredecime wordt vaak geschreven als b13 (mol dertien).
Audio voorbeelden van de tredecime
Respectievelijk een groot en klein tredecime
Wat is er nog meer?
We hebben alle gangbare intervallen bekeken. Althans, we hebben gekeken naar intervallen die omhoog gaan. Hoe zit het met intervallen die in toonhoogte omlaag gaan? Dat behandelen we op de volgende pagina.